**नवी दिल्ली:**
आजपासून म्हणजेच १ जुलै २०२६ पासून नवीन महिन्याची सुरुवात झाली असून देशभरात अनेक महत्त्वपूर्ण आर्थिक आणि प्रशासकीय नियम बदलले आहेत. या बदलांचा थेट परिणाम सर्वसामान्य नागरिक, करदाते, बँक ग्राहक आणि वाहनधारकांच्या खिशावर आणि दैनंदिन जीवनावर होणार आहे. आजपासून लागू झालेले ११ मोठे नियम खालीलप्रमाणे आहेत:
### **१. व्यावसायिक LPG सिलिंडर स्वस्त (LPG Price)**
महिन्याच्या पहिल्याच दिवशी व्यावसायिक गॅस सिलिंडर वापरणाऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. १९ किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरात **₹१८३.५० ची मोठी कपात** करण्यात आली आहे. मात्र, घरगुती गॅस सिलिंडरच्या किमतीत कोणताही बदल झालेला नाही.
### **२. पेट्रोल-डिझेलवरील निर्बंध हटवले (Petrol-Diesel Rules)**
केंद्र सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलच्या विक्रीवरील सर्व तात्पुरते निर्बंध पूर्णपणे हटवले आहेत. किरकोळ ग्राहकांसाठी दररोजची २०० लीटरची मर्यादा आणि औद्योगिक ग्राहकांसाठीचे खरेदी निर्बंध आता संपले आहेत. याशिवाय नायरा एनर्जी या खाजगी कंपनीने पेट्रोलमध्ये ₹५ आणि डिझेलमध्ये ₹३ प्रति लीटर कपात जाहीर केली आहे.
### **३. HSRP नंबर प्लेट नसलेल्या वाहनांवर कारवाई (HSRP Rules)**
हाय सिक्युरिटी रजिस्ट्रेशन प्लेट (HSRP) आणि कलर कोडेड स्टिकर्स नसलेल्या वाहनांवर आजपासून देशभरात कडक दंडात्मक कारवाई सुरू होणार आहे. ज्या वाहनधारकांनी अद्याप ही प्लेट बसवली नाही, त्यांना मोठा दंड भरावा लागू शकतो.
### **४. टाटा मोटर्सच्या गाड्या महागल्या (Tata Motors Hike)**
तुम्ही जर टाटा कंपनीची गाडी खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर आता जास्त पैसे मोजावे लागतील. टाटा मोटर्सने १ जुलैपासून आपल्या सर्व पेट्रोल, डिझेल आणि इलेक्ट्रिक (EV) वाहनांच्या किमतीत वाढ लागू केली आहे.
### **५. पासपोर्ट काढणे महागले (Passport Fees)**
आता नवीन पासपोर्ट काढणे किंवा नूतनीकरण करणे महाग झाले आहे. सुधारित रचनेनुसार, सामान्य ३६ पानांच्या पासपोर्टसाठी आता **₹२,५००** (पूर्वी ₹१,५००) मोजावे लागतील, तर ‘तात्काळ’ पासपोर्टसाठी शुल्क वाढवून **₹५,०००** करण्यात आले आहे.
### **६. आयकर विवरणपत्राची अंतिम मुदत (ITR Deadline)**
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ (Assessment Year 2026-27) साठी आयटीआर (ITR-1 आणि ITR-2) दाखल करण्याची अंतिम मुदत **३१ जुलै २०२६** निश्चित करण्यात आली आहे. या मुदतीनंतर आयटीआर भरल्यास ₹५,००० पर्यंत विलंब शुल्क (Penalty) आकारले जाईल.
### **७. बँक ग्राहकांसाठी RBI चा नवा नियम (Anti-Mis-selling Rules)**
ग्राहकांची फसवणूक रोखण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेने (RBI) आजपासून कडक नियम लागू केले आहेत. ग्राहकांच्या संमतीशिवाय बँका कोणतीही विमा किंवा इतर आर्थिक उत्पादने विकू (Mis-selling) शकणार नाहीत. फसवणूक सिद्ध झाल्यास ग्राहकाला पूर्ण परतावा आणि भरपाई द्यावी लागेल.
### **८. आधार कार्डवर ई-मेल अपडेट मोफत (Aadhaar Update)**
UIDAI ने आधार कार्ड धारकांना मोठी सुविधा दिली आहे. आजपासून पुढील ६ महिन्यांसाठी (३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत) आधार मोबाईल ॲपद्वारे स्वतःचा ई-मेल आयडी अपडेट करण्यासाठी लागणारे ₹७५ चे शुल्क पूर्णपणे माफ करण्यात आले आहे.
### **९. रेल्वे प्रवाशांसाठी कडक नियम आणि दंड (Railway Rules)**
भारतीय रेल्वेमध्ये विनातिकीट प्रवास करणाऱ्यांवर आता किमान ₹५०० पर्यंत दंड आकारला जाणार आहे. तसेच महिला डब्यात बेकायदेशीर प्रवास करणाऱ्यांना ₹२,५०० पर्यंतचा दंड होऊ शकतो. रेल्वे परिसरात विनापरवाना सामान विकणाऱ्यांना ₹२,००० चा दंड ठोठावला जाईल.
### **१०. HDFC क्रेडिट कार्ड लाउंज ॲक्सेस नियम (HDFC Credit Card)**
HDFC बँकेच्या क्रेडिट कार्डधारकांसाठी विमानतळ लाउंज ॲक्सेसचा नियम बदलला आहे. आता एका तिमाहीत ३ मोफत डोमेस्टिक लाउंज व्हिजिट मिळवण्यासाठी ग्राहकाला मागील तिमाहीत किमान **₹६०,०००** खर्च करणे अनिवार्य असेल.
### **११. SBI क्रेडिट कार्ड रिवॉर्ड पॉईंट्समध्ये बदल (SBI Card)**
स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या (SBI Card) ‘PhonePe SBI क्रेडिट कार्ड’ (Purple आणि Select Black) च्या रिवॉर्ड पॉईंट्स रचनेत बदल करण्यात आले आहेत. ऑनलाईन खर्च आणि फोनपे ट्रान्झॅक्शन्सवर मिळणाऱ्या रिवॉर्ड पॉईंट्सवर आता मर्यादा (Cap) घालण्यात आली आहे.
> **थोडक्यात सांगायचे तर…**
> आजपासून लागू झालेल्या या नियमांमुळे एकीकडे गॅस आणि आधार अपडेटबाबत दिलासा मिळाला आहे, तर दुसरीकडे पासपोर्ट, रेल्वे प्रवास आणि कर भरण्यास उशीर केल्यास खिशाला कात्री लागणार आहे. त्यामुळे नागरिकांनी या बदललेल्या नियमांची नोंद घेऊन आपले आर्थिक नियोजन करावे.
>
Headlines