**नवी दिल्ली:**
आयुष्मान भारत योजनेच्या (AB PM-JAY) कोट्यवधी लाभार्थ्यांसाठी केंद्र सरकारने एक अत्यंत दिलासादायक पाऊल उचलले आहे. डिजिटल आरोग्य सुविधेचा विस्तार करत सरकारने **’आयुष्मान सारथी’ (Ayushman Sarathi)** हा अधिकृत व्हॉट्सॲप चॅटबॉट (WhatsApp Chatbot) लॉन्च केला आहे. केंद्रीय आरोग्यमंत्री **जे. पी. नड्डा** यांच्या हस्ते या महत्त्वपूर्ण सुविधेचे उद्घाटन करण्यात आले.
आता लाभार्थ्यांना आयुष्मान कार्ड काढण्यासाठी, त्यात सुधारणा करण्यासाठी किंवा योजनेशी संबंधित माहिती मिळवण्यासाठी सरकारी कार्यालयांच्या चकरा मारण्याची किंवा कॉल सेंटरवर ताटकळत राहण्याची अजिबात गरज भासणार नाही.
### **२४ तास उपलब्ध असणार सेवा**
नॅशनल हेल्थ ऑथॉरिटी (NHA) द्वारे विकसित करण्यात आलेला हा ‘आयुष्मान सारथी’ चॅटबॉट नागरिकांसाठी २४ तास उपलब्ध असेल. अत्यंत सुरक्षित अशा API तंत्रज्ञानावर आधारित असलेल्या या चॅटबॉटमुळे नागरिकांना व्हॉट्सॲपवर अगदी काही सेकंदात रिअल-टाइम (तात्काळ) माहिती आणि सेवा मिळतील.
### **व्हॉट्सॲपवर कोणत्या महत्त्वाच्या सुविधा मिळणार?**
‘आयुष्मान सारथी’ चॅटबॉटच्या माध्यमातून लाभार्थ्यांना खालील सेवा एका क्लिकवर उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत:
* **पात्रता तपासणे (Eligibility Check):** तुम्ही या योजनेसाठी पात्र आहात की नाही, हे व्हॉट्सॲपवरच तपासता येईल.
* **आयुष्मान कार्ड मॅनेजमेंट:** नवीन आयुष्मान कार्डसाठी अर्ज करणे, कार्ड डाउनलोड करणे, ई-केवायसी (eKYC) पुन्हा करणे आणि आयुष्मान कार्डला आधार लिंक करणे.
* **ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सुविधा:** ७० वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सुरू करण्यात आलेले **’आयुष्मान वय वंदना कार्ड’** देखील या चॅटबॉटच्या माध्यमातून हाताळता येईल.
* **रुग्णालयांची माहिती:** उपचारांसाठी आपल्या जवळच्या भागातील पॅनेलवर असलेल्या (Empanelled) सरकारी आणि खासगी रुग्णालयांची यादी शोधणे.
* **उपचार आणि बॅलन्स:** लाभार्थ्यांना त्यांच्या उपचारांचा इतिहास (Treatment History) आणि वॉलेट बॅलन्स तपासता येईल.
* **तक्रार निवारण:** योजनेशी संबंधित कोणतीही तक्रार नोंदवणे, तिचे स्टेटस ट्रॅक करणे किंवा तक्रार मागे घेणे.
### **कसा करायचा वापर?**
हा चॅटबॉट वापरणे अत्यंत सोपे आहे. नागरिकांना फक्त खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो कराव्या लागतील:
> **१.** सर्वात आधी आपल्या मोबाईलमध्ये **+91 72908 23838** हा अधिकृत क्रमांक सेव्ह करा.
> **२.** त्यानंतर व्हॉट्सॲपवर जाऊन या क्रमांकावर **’Hi’** असा मेसेज पाठवा.
> **३.** मेसेज पाठवताच तुम्हाला स्क्रीनवर विविध पर्यायांची सूची दिसेल, त्यातून तुम्हाला हवी ती सेवा तुम्ही निवडू शकता.
>
### **आरोग्य क्षेत्रातील मोठे पाऊल**
या सुविधेच्या उद्घाटनप्रसंगी बोलताना केंद्रीय आरोग्यमंत्री जे. पी. नड्डा यांनी सांगितले की, “व्हॉट्सॲपच्या माध्यमातून आयुष्मान भारतच्या सेवा देशातील प्रत्येक नागरिकाच्या दारापर्यंत पोहोचवणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. यामुळे आरोग्य यंत्रणेत पारदर्शकता येईल आणि सर्वसामान्यांचा वेळ वाचेल.” यासोबतच केंद्र सरकारने आरोग्य क्षेत्राला अधिक डिजिटल बनवण्यासाठी **’आरोग्य सेतू २.०’ (Aarogya Setu 2.0)** ॲप देखील लॉन्च केले आहे.
**- ब्युरो रिपोर्ट, सहारा न्यूज.**