## **महिलांसाठी दिलासादायक बातमी: कोणत्याही हॉटेलमध्ये स्वच्छतागृहाचा वापर आता पूर्णपणे ‘मोफत’ आणि ‘अधिकार’**

**विशेष प्रतिनिधी:**
महिलांच्या आरोग्य आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वाचा नियम पुन्हा एकदा प्रकाशझोतात आला आहे. अनेकदा प्रवासात किंवा बाजारपेठेत असताना महिलांना स्वच्छतागृहाची (Toilet) अडचण भासते. अशा वेळी, कोणतीही महिला रस्त्यावरील किंवा परिसरातील **कोणत्याही श्रेणीच्या (थ्री-स्टार किंवा फाईव्ह-स्टारसह) हॉटेल किंवा रेस्टॉरंटमध्ये जाऊन मोफत स्वच्छतागृहाचा वापर करू शकते.** यासाठी हॉटेल प्रशासनाला कोणताही नकार देता येणार नाही.
### **काय आहे हा नियम? (The Indian Sarais Act, 1867)**
भारतीय सराई कायद्यानुसार (Indian Sarais Act) देशातील कोणत्याही हॉटेलमध्ये नागरिकांना काही मूलभूत सुविधा मोफत मिळवण्याचा अधिकार आहे. या अंतर्गत:
* **मोफत स्वच्छतागृह:** कोणतीही महिला किंवा नागरिक हॉटेलचे ग्राहक नसले, तरीही त्यांना स्वच्छतागृह वापरण्याची परवानगी देणे हॉटेल मालकांवर बंधनकारक आहे.
* **पिण्याचे पाणी:** हॉटेलमध्ये पिण्यासाठी शुद्ध पाणी मागण्याचा अधिकारही या कायद्यानुसार प्रत्येकाला मिळतो.
### **या नियमाची ठळक वैशिष्ट्ये**
* **ग्राहक असणे गरजेचे नाही:** तुम्ही त्या हॉटेलमध्ये जेवायला किंवा थांबायला गेले नसलात, तरीही केवळ स्वच्छतागृहाचा वापर करण्यासाठी आत जाऊ शकता.
* **सर्व हॉटेल्सना लागू:** हा नियम अगदी छोट्या धाब्यापासून ते मोठमोठ्या आलिशान ५-स्टार हॉटेल्सनाही सारखाच लागू होतो.
* **हॉटेल प्रशासन अडवू शकत नाही:** ‘फक्त ग्राहकांसाठी’ (Only for Customers) अशी पाटी लावून हॉटेल्स महिलांना प्रवेश नाकारू शकत नाहीत.
> **महत्त्वाची टीप:**
> “अनेक महिलांना या कायद्याची माहिती नसल्यामुळे त्या अडचणीच्या वेळी हॉटेलमध्ये जाण्यास कचरतात. परंतु, हा महिलांचा कायदेशीर अधिकार आहे. जर एखाद्या हॉटेलने महिलांना स्वच्छतागृह वापरण्यास नकार दिला, तर त्या हॉटेलचा परवाना (License) रद्द होऊ शकतो.”
>
### **नकार दिल्यास कुठे आणि कशी तक्रार करावी?**
जर एखाद्या हॉटेल कर्मचाऱ्याने किंवा मालकाने महिलांना ही सुविधा देण्यास नकार दिला किंवा उद्धट वर्तन केले, तर खालीलप्रमाणे कारवाई करता येऊ शकते:
१. **महानगरपालिका/स्थानिक प्रशासन:** संबंधित शहराच्या पालिकेकडे किंवा स्थानिक प्रशासनाकडे लेखी तक्रार करता येते.
२. **पोलीस स्टेशन:** महिला सुरक्षेचा प्रश्न असल्यास थेट पोलिसात तक्रार नोंदवता येते.
३. **पर्यटन विभाग:** हॉटेल असोसिएशन किंवा पर्यटन विभागाकडे तक्रार केल्यास त्या हॉटेलचा परवाना रद्द होऊ शकतो.
**प्रशासनाचे आवाहन:**
महिलांनी कोणत्याही संकोचाशिवाय या अधिकाराचा वापर करावा. तसेच, सुविधेचा लाभ घेताना हॉटेलच्या सुरक्षिततेला बाधा येणार नाही आणि स्वच्छता राखली जाईल याचीही काळजी घ्यावी.