दर तीन महिन्याने सोलार पंपाची देखभाल दुरुस्ती साठी शेतात भेट देणे बंधनकारक. तरी कंपन्यांचे दुर्लक्ष

## **१. त्रैमासिक भेट (Quarterly Visit) म्हणजे काय?**
सौर पंप बसवल्याच्या तारखेपासून पुढील ५ वर्षांपर्यंत, संबंधित कंत्राटदार कंपनीच्या तंत्रज्ञाने (Technician) **दर ३ महिन्यांनी (वर्षातून ४ वेळा)** स्वतःहून शेतकऱ्याच्या शेतावर जाणे बंधनकारक आहे. पंप सुरू असो वा बंद, ही भेट केवळ तपासणी आणि देखभालीसाठी (Preventive Maintenance) अनिवार्य असते.
## **२. या भेटीदरम्यान कोणती कामे करणे बंधनकारक आहे?**
कंपनीच्या तंत्रज्ञाने केवळ शेतावर येऊन हजेरी लावणे पुरेसे नाही; त्याने खालील तांत्रिक तपासण्या करणे आवश्यक आहे:
* **सोलर पॅनेलची स्वच्छता व तपासणी:** पॅनेलवर साचलेली धूळ, पक्षांची विष्ठा साफ करणे आणि पॅनेलला कुठे तडे (Cracks) गेले आहेत का, हे पाहणे.
* **वायरिंग आणि कनेक्शन्स:** पॅनेलपासून ते कंट्रोलर आणि पंपापर्यंतच्या सर्व वायर्स सुरक्षित आहेत की नाही, कुठे कट्स किंवा लूज कनेक्शन्स आहेत का, हे तपासणे.
* **कंट्रोलर व इन्व्हर्टरची तपासणी:** सिस्टीममधील ‘युनिव्हर्सल सोलर पंप कंट्रोलर’ (USPC) चे रिडिंग आणि त्याचे कार्य योग्य सुरू असल्याची खात्री करणे.
* **अर्थिंग (Earthing) तपासणी:** सोलर स्ट्रक्चर आणि कंट्रोलरचे अर्थिंग व्यवस्थित काम करत आहे की नाही हे तपासणे (कारण खराब अर्थिंगमुळे वीज पडून सिस्टीम जळण्याचा धोका असतो).
* **रिमोट मॉनिटरिंग सिस्टीम (RMS):** पंपाचा डेटा सरकार आणि कंपनीला ऑनलाईन दिसण्यासाठी लावलेले RMS सिम कार्ड आणि डिव्हाइस व्यवस्थित चालले आहे का, हे तपासणे.
## **३. नोंदणी आणि लॉगबुक (शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे)**
* **सर्व्हिस रिपोर्ट बुक:** प्रत्येक भेटीनंतर तंत्रज्ञाने एक ‘Maintenance Logbook’ किंवा ‘Service Report’ भरणे गरजेचे असते.
* **शेतकऱ्याची स्वाक्षरी:** कामाचे समाधान झाल्यावरच शेतकऱ्याने त्यावर स्वाक्षरी (Sign) करावी.
* **शासकीय अहवाल:** कंपन्यांना या त्रैमासिक भेटीचा अहवाल महावितरण आणि ऊर्जा मंत्रालयाच्या (MNRE) पोर्टलवर ऑनलाईन सबमिट करावा लागतो. त्याशिवाय त्यांचे पुढील पेमेंट्स किंवा बँक गॅरंटी रिलीज होत नाही.
## **४. जर कंपनी ३ महिन्याला आली नाही, तर काय करावे?**
हा शासकीय नियमांचा आणि कराराचा थेट भंग मानला जातो. यासाठी शेतकरी खालील पावले उचलू शकतात:
### **पायरी १: ग्राहक सेवा केंद्राकडे तक्रार**
सर्वप्रथम महावितरणच्या अधिकृत केंद्रावर किंवा टोल-फ्री क्रमांकावर आपली तक्रार नोंदवा आणि **तक्रार क्रमांक (Complaint Number)** लिहून घ्या.
* **महावितरण सोलर हेल्पलाईन:** १८००-१०२-३४३५ / १८००-२३३-३४३५
* **ईमेल:** agsolar@mahadiscom.in
### **पायरी २: महावितरण ॲपचा वापर**
महावितरणच्या मोबाईल ॲपमधील ‘Off-grid Solar Ag Pump Status’ या टॅबचा वापर करून कंत्राटदाराची तक्रार थेट नोंदवता येते.
### **पायरी ३: स्थानिक कार्यालयात लेखी तक्रार**
३ महिन्यांची भेट झाली नसेल, तर स्थानिक महावितरणचे उपकार्यकारी अभियंता (Dy. Executive Engineer) किंवा अधीक्षक अभियंता (Superintending Engineer) यांच्याकडे लेखी तक्रार दाखल करा.
> **शेतकऱ्यांसाठी टीप:** जर कंपनीने ५ वर्षांच्या आत दुरुस्तीसाठी किंवा देखभालीसाठी पैशांची मागणी केली, तर **एकही रुपया देऊ नका**. ५ वर्षांपर्यंत सर्व सुटे भाग (Spare Parts) आणि सर्व्हिस पूर्णपणे **मोफत** देणे कंपनीवर बंधनकारक आहे.
>